الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

122

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

( لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً - 83 / قصص ) . يعنى : ( حيات اخروى را براى كسانى قرار مىدهيم كه قصد برترى جويى و فساد در زمين نداشته و پايان و فرجام كار از آن پرهيزكار است ) ، نه مىخواهند چنان باشند و نه قصد آن را دارند . اراده - در انسان بر حسب نيروى حسّى و جبرى و فطرى است همانطور كه بر اساس نيروى اختيارى نيز هست از اين روى در جماد ، و حيوان هر دو به كار مىرود مثل : آيهء : ( جِداراً يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ - 77 / كهف ) ( ديوارى كه مىخواست فرو ريزد و خراب شود ) و مىگويند - فرسى تريد التّبن : اسبم كاه و علوفه مىخواهد . مُراوَدَة : يا اينكه جدال در امر و فرمان است يعنى تو چيزى را امر مىكنى غير از آن چيزى كه ديگرى امر مىكند و يا - مراودة - نزاع در خواستن و طلب كردن است يعنى تو چيزى را مىخواهى و مىطلبى و ديگرى چيز ديگر را . راودت فلانا عن كذا - در همان دو معنى است مثل آيات : ( هِيَ راوَدَتْنِي عَنْ نَفْسِي - 26 / يوسف ) و ( تُراوِدُ فَتاها عَنْ نَفْسِهِ 30 / يوسف ) يعنى او را از رأيش برمىگرداند . و بر اين اساس است آيات : ( وَ لَقَدْ راوَدْتُهُ عَنْ نَفْسِهِ - 32 / يوسف ) و ( سَنُراوِدُ عَنْهُ أَباهُ - 61 / يوسف ) يعنى : ( به زودى پدرش را از او بازمىگردانيم ) . رأس : الرَّأْس : سر ، كه عضو معروفى است جمع آن - رءوس . آيات : ( وَ اشْتَعَلَ الرَّأْسُ شَيْباً - 4 / مريم ) و ( وَ لا تَحْلِقُوا رُؤُسَكُمْ - 196 / بقره ) و با واژه رأس - از - رئيس - تعبير مىشود . ( رَأْس القوم : رئيس و سرپرست قوم ) . أَرْأَس : بزرگ سر . شَاة رَأْسَاء : سر گوسفند سياه شد .